U bevindt zich hier: Home > NIEUWS
printervriendelijk:
Terug naar de Homepage van Kattenbescherming Nederland Abonneer u op de nieuwsbrief Ondersteun ons

Het CBF waakt lang niet altijd

dinsdag 3 maart 2009

Een zwevende hand tegen een zwarte achtergrond goochelt met een euro.

Het muntstuk glijdt door de vingers en verdwijnt dan in het niets. "Geeft u wel eens aan goede doelen?", vraagt de stem van de commercial. "Let dan op het CBF-keur. Het CBF (Ö) controleert of goede doelen uw geld besteden waarvoor het bedoeld is."

Einde reclame op de site van het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF), toezichthouder van de goede doelen. "Dat bedoel ik nou met misleiding", zegt Irene Mol, directeur van vermogensfonds Pequeno dat ontwikkelingsprojecten steunt. "Het CBF moet niet zeggen: wij controleren de bestedingen van goede doelen. Want dat is niet waar."

Het filmpje is gisteren ijlings van de site gehaald.

Het CBF checkt niet of projecten het geld hebben ontvangen en in de praktijk effectief hebben besteed. Honderden miljoenen euro's vertrouwen Nederlanders jaarlijks toe aan goede doelen. Maar onafhankelijke controle of dat geld terecht komt bij straatkinderen, medisch onderzoek en bedreigde dieren is er volgens Mol niet.

Het CBF, waar goede doelen in het bestuur zitten, beoordeelt alleen of organisaties hun eigen controlesysteem op orde hebben en of zij niet te veel uitgeven aan zaken als wervingskosten en directiesalarissen.

Toch denken Nederlanders dat het CBF exact bijhoudt wat er met hun donaties gebeurt. In het recent afgeronde onderzoek Wat betekent het CBF-keur voor het Nederlandse publiek van de Vrije Universiteit, waar Mol opdracht voor heeft gegeven, meent de helft dat de toezichthouder projecten controleert. Mol: "Die suggestie wekt het CBF ook."

Theo Schuyt, hoogleraar filantropie aan de Vrije Universiteit en bestuurslid van het CBF, zucht diep bij de kritiek. "Heb je wel eens gekeken aan hoeveel regels goede doelen moeten voldoen?", vraagt hij. "Een heel boekwerk.

Nog meer regels en je hebt een Moskouse planeconomie. Een keurmerk loopt nooit in de pas met de verwachtingen van het publiek. Het CBF kan ook niet ter plekke kijken of projecten zijn geslaagd."

Lia Versteegh, docent aan de Universiteit van Amsterdam, is kritischer. Zij promoveerde enkele jaren geleden op het CBF. Haar conclusie: de controle schiet tekort.

"Goede doelen laten zich weliswaar controleren door een extern accountant", stelt zij. "Maar bekijkt die dan ook de projecten? Dat blijft onduidelijk, dubieus." Volgens Mol voedt het CBF opzettelijk de 'irreŽle verwachtingen' van het publiek. "Veel kritiek op goede doelen is ongenuanceerd", vindt zij.

"Maar het CBF is echt een marketinginstrument voor goede doelen geworden. Het praat donateurs naar de mond, uit angst dat die anders minder geven. Ik denk dat dat erg zal meevallen. Goede doelen en het CBF moeten eerlijk durven zijn over fouten en tegenvallers."

Drie jaar geleden liep zij zelf tegen dat gebrek aan transparantie aan. De bouw van een opvanghuis voor Braziliaanse straatjongens dat Pequeno met andere Nederlandse hulporganisaties ondersteunde, liep volledig in de soep.

De Braziliaanse partner had om de haverklap extra geld nodig en halverwege de bouw verdween de architect met de noorderzon. Hij was volledig vooruit betaald. De Nederlandse partners van Pequeno, waarvan een met CBF-keurmerk, hebben de mislukking nooit naar buiten gebracht.

Het is niet voor het eerst dat de werkwijze van het CBF onder vuur wordt genomen. Zo wist de inmiddels opgeheven Donateursvereniging in 2006 een radioreclame uit de ether te krijgen, omdat het CBF claimde te controleren 'of uw geld terecht komt waar u het voor bedoeld heeft'.

De Reclame Code Commissie tikte het CBF op de vingers, omdat het ten onrechte pretendeerde toe te zien op de effectiviteit van goede doelen. Over de vergelijkbare tv-reclame, die nog op de site staat, diende de Donateursvereniging geen klacht in. Die kritische club hief zichzelf later dat jaar op.

CBF-directeur Adri Kemps wijst erop dat CBF als betrouwbaar te boek staat. "Wij controleren inderdaad niet of er ter plekke een waterput is geslagen", zegt hij. "Dat is irreŽel. Maar wij kijken wel toe op verantwoording van de bestedingen. Je moet ervan uitgaan dat bij 20 tot 30 procent van de projecten wel iets mis gaat."

Voor Mol is het niet voldoende. "Geef als CBF nou eens toe dat je het publiek beter moet voorlichten."

URL/BRON: www.bndestem.nl/algemeen/binnenland/4595092/Het-CBF-waakt-lang-niet-altijd.ece