U bevindt zich hier: Home > KattenVragen?FaqAfstandskat
printervriendelijk:
Terug naar de Homepage van Kattenbescherming Nederland Abonneer u op de nieuwsbrief Ondersteun ons

Afstandskat, Zwerfkat en Verwilderde kat

Afstandskat
Een deel van de mensen is zich onvoldoende bewust van de consequenties van het houden van een kat. Het gaat dan onder meer om kosten, benodigde ruimte, de tijd die nodig is voor verzorging, ook bij afwezigheid van de eigenaar, rekening houden met de behoeften van de kat (bijvoorbeeld ruimte, beweging, gezelschap, opvoeding) en het nakomen van sociaal-maatschappelijke verplichtingen (niet buiten laten lopen van de kat).

Hierdoor kunnen de eigenaar en het gezin teleurgesteld worden en voor hogere kosten komen te staan dan verwacht. Niet zelden leidt dit er toe, dat zij kat(ten) vroegtijdig wegdoen, waardoor overvolle asielen ontstaan.

De Dierenbescherming waarschuwt in mei al voor het vollopen van de asielen. Veel dierenasielen (ruim de helft) werken met een wachtlijst voor mensen die hun kat willen afstaan. Bij 17 procent geldt zelfs een opnamestop. Vooral voor katten is een nijpend tekort aan opvangplekken: 41 procent van de asielen zit vol wat katten betreft. Een en ander blijkt uit een eigen onderzoek van de Dierenbescherming.

Daarnaast is het wellicht te gemakkelijk is om een kat aan te schaffen. Er gelden geen leeftijd- of deskundigheidcriteria. Voor diverse aanschafkanalen is de drempel laag en kan eenvoudig aan een impuls worden toegegeven. Via Internet is het bijvoorbeeld mogelijk om binnen vijf minuten een kat aan te schaffen.

Het bewustzijns- en kennisniveau van potentiële houders van katten en verandering van het gedrag en de mentaliteit is hard nodig. Vooral gedrag en mentaliteits verandering van potentiële houders van katten vergt een lange adem en een goed doordachte en consequent uitgevoerde strategie.

Het woord “afstandskat” zegt het al. Een kat waar afstand van wordt gedaan. Uiteraard kunnen er verschillende redenen zijn waarom iemand afstand doet van een kat. Vanwege ziekte van de eigenaar, overlijden eigenaar, opname in ziekenhuis/bejaardentehuis, echtscheiding, huisuitzetting, baby op komst, iemand allergisch, kan niet over weg met kinderen, vertoond onzindelijk-, angstig - of agressief gedrag, verhuizen naar huis zonder tuin maar kat was gewend altijd naar buiten te kunnen, nieuwe partner die niet van katten houd of allergisch is, werk, te weinig tijd en vaak onkunde.

Het kunnen ook katten zijn met een medisch probleem en/of oude katten. In die gevallen gaat het om katten waarvan de eigenaren het “niet meer zien zitten” met de kat.

Het is beslist niet zo dat het alleen maar “probleemgevallen” zijn. Wat voor de één een onoverkomelijk probleem lijkt, kan voor de ander een kleinigheid zijn. De afstandskat is altijd slachtoffer van een situatie, waarbij de kat onterecht als de schuldige wordt aangemerkt.

Bij afstand van een kat moet een vragenlijst ingevuld worden, zodat zoveel mogelijk informatie over de betreffende kat aanwezig is. Het wordt de eigenaar duidelijk gemaakt dat deze informatie zo eerlijk mogelijk moet zijn. Dit voorkomt misverstanden bij de herplaatsing. De afstandskat moet ook altijd voorzien zijn van een geldige inenting. Bovendien is vaak afstandsgeld verschuldigd.

Wanneer een afstandskat wordt afgestaan, wordt de eigenaar (of verantwoordelijke persoon) ook gevraagd een verklaring in te vullen waarmee de verantwoordelijkheid over de kat wordt overgedragen.

Uiteraard worden afstandskatten eerst in een quarantaineafdeling geplaatst. Tijdens de quarantaineperiode wordt de kat geobserveerd (qua gezondheid en eventueel afwijkend gedrag), nagekeken door de dierenarts, gevaccineerd (indien nodig), ontwormd en ontvlooid en gechipt en uiteraard gecastreerd c.q. gesteriliseerd, zodat ze na verloop van tijd weer kans maken op een fijn plekje in een gezin of een ander geschikt huis.

Zwerfkatten
Van de zwerfkatten is in eerste instantie niet veel bekend. Bijna alle zwerfkatten komen via de dierenambulance binnen. Binnen 48 uur na binnenkomst moet de zwerfkat door een dierenarts nagekeken en ingeënt worden, om besmettelijke ziektes zo veel mogelijk te voorkomen. Tijdens de quarantaineperiode wordt de zwerfkat geobserveerd (qua gezondheid en eventueel afwijkend gedrag). Door observatie kom je veel te weten over de gedragingen van de zwerfkat, maar je kan er wel eens naast zitten. Het komt uiteraard voor dat een kat zich bij mensen in huis anders gedraagt dan in een opvang.

Uiteraard wordt geprobeerd de eigenaar te vinden door te kijken of de zwerfkat gechipt is (dit kan d.m.v. een chip lezer) en door aanmelding bij Stichting Amivedi. Wanneer de zwerfkat gezond is en de eigenaar valt niet te achterhalen, dan wordt de zwerfkat na twee weken gecastreerd c.q. gesteriliseerd. Waarna een fijn plekje in een gezin of een ander geschikt huis voor deze kat wordt gezocht.

Verwilderde katten
Verder zijn er ook verwilderde katten. Dit zijn (jongen van) katten die al zo lang buiten zwerven dat ze niet meer te socialiseren zijn of omdat ze buiten zijn geboren, hebben ze wild gedrag ontwikkeld. Sociaal gedrag van katten naar mensen is aangeleerd en niet aangeboren.

Verwilderde katten leven vaak in groepen in de buurt van bebouwing. Plekken met een ruim voedselaanbod en goede schuilmogelijkheden - zoals steden, boerderijen, industrieterreinen en campings - stimuleren de vorming van groepen verwilderde katten. De grootte van zo’n ‘populatie’ wordt bepaald door de mate waarin voedsel en schuilmogelijkheden aanwezig zijn.

Populaties verwilderde katten breiden zich in een geschikte leefomgeving snel uit. Binnen een jaar kunnen zes verwilderde katten uitgroeien tot een groep van dertig. Een poes kan twee tot drie keer per jaar een nest met meerdere jongen krijgen. Deze sterke groei in korte tijd, is de oorzaak van een aantal problemen. De belangrijkste problemen zijn aantasting van het kattenwelzijn en overlast. Doorgaans is er sprake van een wisselwerking tussen kattenwelzijn en overlast. Zo is de mentaliteit van omwonenden vaak niet katvriendelijk als veel overlast wordt ervaren.

Verwilderde katten vallen tussen wal en schip. Ze zijn enerzijds tot op zekere hoogte afhankelijk van mensen, omdat de situatie waarin de meeste verwilderde katten leven verre van ‘natuurlijk’ is. Anderzijds kunnen de meeste verwilderde katten - vanwege hun schuwe en angstige karakter - niet meer in een huiselijke omgeving leven. We hebben niet te maken met wilde ‘tijgers’, maar ook niet met ‘knuffelkatten’.

Door de volwassen verwilderde katten te vangen door gerichte vangacties, waarin meerdere katten tegelijk worden gevangen, wordt het probleem aan de basis aangepakt. Samenwerking met buurtbewoners is hierin echter onontbeerlijk. De buurtbewoners wordt namelijk gevraagd, de verwilderde katten in deze periode niet te voeren en hun eigen kat binnen te houden of alleen met een herkenbaar halsbandje naar buiten te laten gaan. Door de gevangen katten, te castreren c.q. te steriliseren en weer terug te plaatsen in hun oude omgeving, levert dit een aantal voordelen op.

1. Als er verwilderde katten in een bepaald gebied voorkomen, is dit kennelijk een aantrekkelijke leefomgeving. Er zijn voldoende voedselbronnen en schuilmogelijkheden aanwezig. Op het moment dat verwilderde katten worden weggevangen en niet terugkeren naar de oude leefomgeving, zal de leeggekomen plek snel worden ingenomen door verwilderde katten van elders. Het blijkt in de praktijk onmogelijk een gebied waar katten hebben geleefd onaantrekkelijk te maken.

2. Doordat de katten steriel worden gemaakt, neemt de overlast beduidend af. De hormoonhuishouding van katten verandert door castratie c.q. sterilisatie. Er worden geen kittens meer geboren, katers sproeien minder, het paargedrag verdwijnt en territoriaal gedrag als krabben en markeren wordt minder. De katten hebben minder voedsel nodig en zullen vriendelijker gedrag vertonen.

3. Er worden geen tientallen kittens per jaar meer geboren, het aantal verwilderde katten blijft stabiel. Ook zal een steriele groep katten, nieuwkomers niet snel accepteren, omdat de hiërarchie in de groep bepaald is. Ervaring leert dat er wel afstandskatten bij populaties verwilderde katten worden gedumpt door katteneigenaren. Er komen echter geen nieuwe niet-steriele verwilderde katten bij. Deze worden geweerd door de aanwezige katten.

4. Verwilderde katten kunnen volgens deze methode in hun eigen leefgebied blijven. Ze worden niet geëuthanaseerd en hoeven niet noodgedwongen in gevangenschap te leven. Poezen hoeven hun jongen niet langer in ongunstige omstandigheden groot te brengen en katers voelen minder de behoefte een groot territorium te verdedigen. Doordat de levensstijl van steriele katten ‘rustiger’ is (minder vechten, geen paargedrag meer) wordt ook de conditie van de verwilderde katten beter, dus meer kattenwelzijn en veel minder overlast.

5. De populatie verwilderde katten zal door natuurlijk verloop steeds kleiner worden en uiteindelijk uitsterven.

Als er bij de gevangen katten een kat zit, die weggelopen of verdwaald is, wordt uiteraard geprobeerd de eigenaar te vinden door te kijken of de kat gechipt is en door aanmelding bij Stichting Amivedi. Wanneer de kat gezond is en de eigenaar valt niet te achterhalen, dan wordt de kat na twee weken gecastreerd c.q. gesteriliseerd. Waarna een fijn plekje in een gezin of een ander geschikt huis voor deze kat wordt gezocht.

To top